By? w pierwszym dziesi?cioleciu M?odej Polski najpopularniejszym 

poet? 

lirycznym; jego najbardziej znane wiersze by?y na ustach wszystkich 

wielbicielek i wielbicieli poezji, a manifesty dekadenckiego ?wiatopogl?du, 

wyra?aj?ce nastroje zw?tpienia, melancholii i poczucia braku jakichkolwiek 

drogowskazów ideowych, pokolenie M?odej Polski uzna?o za w?asny g?os. 





Urodzony na Podhalu, pochodzi? z rodziny o silnych tradycjach 

kulturalnych. Jego matka nale?a?a do kr?gu literatek skupionych w 

Warszawie wokó? znanej powie?ciopisarki Narcyzy ?michowskiej, jego 

bratem przyrodnim by? znany malarz W?odzimierz Tetmajer sportretowany 

przez Wyspia?skiego jako Gospodarz w Weselu), bratem ciotecznym 

satyryk, autor g?o?nych S?ówek, Tadeusz Boy-?ele?ski. Osobowo?? 

prywatn?" Tetmajera uwieczni? na zawsze w literaturze (tak?e w Weselu, w 

postaci Poety) Stanis?aw Wyspia?ski. Kiedy wystawiono Wesele (1901), 

Tetmajer sta? u szczytu s?awy nie tylko jako liryk i dramatopisarz, ale 

tak?e jako bywalec wytwornych salonów i towarzystw, bohater licznych 

romansów i flirtów. 





Piewca modernistycznego znu?enia i smutku debiutowa? w wieku 

dwudziestu jeden lat poematem proz? Ula. Pocz?wszy od roku 1891 po 

rok 1924 wydawa? kolejne tomy Poezji, których uzbiera?o si? osiem. Jego 

s?aw? poetyck? zbudowa?y i utrwali?y jednak trzy pierwsze tomy, 

szczególnie drugi, z roku 1894, po którym w?a?nie obwo?ano go poet? 

pokolenia, uznaj?c, ?e w sposób najdobitniejszy wypowiedzia? nastroje 

doby kryzysu ?wiatopogl?dowego i znalaz? dla nich najdoskonalsz? form? 

artystyczn?. W ten sposób nazwisko Tetmajera z??czy?o si? na zawsze z 

terminem dekadentyzm", jako okre?leniem postawy charakterystycznej 

dla schy?kowych i katastroficznych przekona? filozoficznych i kulturowych. 

Obraz Tetmajera poety dekadenckiego przys?ania wi?c niekiedy inne jego 

dokonania literackie, ?wiadcz?ce nie tylko o umiej?tno?ci przezwyci??enia 

poczucia ludzkiej bezradno?ci wobec wyroków losu, ale tak?e o 

oszukiwaniu ?róde? si?y duchowej, heroicznych wzorów osobowych, kulcie 

pot?gi i aktywno?ci. Dowodem na istnienie tego innego" Tetmajera s? 

wiersze o tematyce antycznej, pe?ne podziwu dla greckiej filozofii harmonii 

duchowej i fizycznej, dramat Rewolucja (1906) i wiersze po?wi?cone 

wydarzeniom rewolucyjnym lat 19051907, a tak?e ta cz??? jego twórczo?ci 

prozatorskiej, któr? okre?la si? mianem prozy tatrza?skiej". Chodzi tu 

g?ównie o cykl opowiada?, gaw?d i anegdot góralskich zatytu?owany Na 

Skalnym Podhalu (19031910), napisany stylizowan? gwar? podhala?sk?, 

cz?sto wykorzystuj?cy w?tki znane z autentycznego folkloru góralskiego, 

ale po mistrzowsku przetworzone. Utwory te ?wiadcz? nie tylko o 

znakomitej znajomo?ci ludowej kultury Podhala, ale tak?e o fascynacji 

typem bohatera, jaki stworzy?a ta kultura: jednostki o silnym poczuciu 

niezale?no?ci, wybuja?ej indywidualno?ci nie uznaj?cej norm spo?ecznych i 

?yj?cej wedle w?asnych zasad moralnych.

-- 

Publikacja pobrana z serwisu www.poema.art.pl